بسم الله الرحمن الرحيم

ചിലർ ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്; പ്രാർഥിക്കുന്ന കാര്യം സംഭവിക്കണമെന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയുണ്ടെങ്കിൽ അത് സംഭവിക്കുമെന്നുറപ്പാണ്. ദുആ ചെയ്താലും ഇല്ലെങ്കിലും ശരി. അങ്ങനെ വിധിയില്ലെങ്കിൽ അത് സംഭവിക്കുകയുമില്ല. പ്രാർഥിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും. പിന്നെ പ്രാർഥന കൊണ്ടെന്താണ് കാര്യം?

ചിലയാളുകൾ ഈ ചോദ്യത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടെന്നുകരുതി പ്രാർഥന തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചുകളഞ്ഞു. അവർ പറഞ്ഞു: “ദുആ ചെയ്തിട്ടൊന്നും യാതൊരു കാര്യവുമില്ല.”

ഇത് അങ്ങേയറ്റം അജ്ഞതയും വഴികേടും മാത്രമല്ല, വൈരുധ്യവുംകൂടിയാണ്. കാരണം, ഈ വാദപ്രകാരം ലോകത്തുള്ള സകല ഉപായങ്ങളെയും കാരണങ്ങളെയും ഇല്ലാതാക്കേണ്ടിവരും. ഇവരുടെ ജൽപനമനുസരിച്ചാണെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ തിരിച്ചുചോദിക്കാം:

പിന്നെന്തിനാണ് നിങ്ങൾ തിന്നുകയും കുടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്. നിന്റെ വിശപ്പ് മാറണമെന്ന് വിധിയുണ്ടെങ്കിൽ അത് മാറുക തന്നെചെയ്യും. ദാഹം തീരണമെന്ന് വിധിയുണ്ടെങ്കിൽ അത് തീരുകതന്നെചെയ്യും. തിന്നാലും ശരി, ഇല്ലെങ്കിലും ശരി. കുടിച്ചാലും ശരി, കുടിച്ചില്ലെങ്കിലും ശരി. വിശപ്പും ദാഹവും തീരേണ്ടെന്നാണ് വിധിയെങ്കിൽ ഭക്ഷണവും പാനീയവും കഴിച്ചിട്ട് യാതൊരു കാര്യവുമില്ല.

നിനക്ക് മക്കളുണ്ടാകണമെന്നാണ് വിധിയെങ്കിൽ അത് സംഭവിക്കുക തന്നെചെയ്യും. അതിനുവേണ്ടി നീ വിവാഹം കഴിക്കുകയോ ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടുകയോ ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ പോലും. ഇനി, നിനക്ക് സന്താനമില്ലെന്നാണ് വിധിയെങ്കിൽ വിവാഹമോ വേഴ്ചയോ ആവശ്യവുമില്ല.

ഏത് വിഷയത്തിലും ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാം. അത്രയും നിരർത്ഥകമായ നിലപാടാണിത്. ബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യന്റെ വാദമല്ല ഇത്.

അല്ല, മൃഗങ്ങൾക്കുപോലും ഇക്കാര്യത്തിൽ ബോധമുണ്ട്. അവയുടെ ജീവനും നിലനിൽപിനും വേണ്ട കാര്യങ്ങൾ നടക്കാൻ കാരണമാകുന്ന ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്തേതീരൂ എന്ന് അവയ്ക്കു പോലും അറിയാം. നാൽക്കാലികൾക്ക് ഇവരെക്കാൾ ബുദ്ധിയുണ്ടെന്ന് സാരം.

സംഭവിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾക്കെല്ലാം അല്ലാഹു കാരണങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. ആ കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ് ദുആ. വിശപ്പും ദാഹവും മാറാനുള്ള കാരണമായി ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളെ നിശ്ചയിച്ചതുപോലെ. സന്താനലബ്ദിക്കുള്ള കാരണമായി വിവാഹത്തെ നിശ്ചയിച്ചതുപോലെ. കൃഷിക്കുള്ള കാരണമായി വിത്തിനെ നിശ്ചയിച്ചതുപോലെ. സ്വർഗപ്രവേശനത്തിനുള്ള കാരണമായി സൽപ്രവർത്തനങ്ങളെ നിശ്ചയിച്ചതുപോലെ. ദുഷ്ചെയ്തികളെ, നരകത്തിൽ പതിക്കാനുള്ള കാരണമായി നിശ്ചയിച്ചതുപോലെ. ഈ കാരണങ്ങളും അതുമുഖേന നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങളും അല്ലാഹുവിന്റെ വിധിയനുസരിച്ച് മാത്രമെ സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ.

ഇതാണ് വസ്തുത. പ്രാർഥന കൊണ്ടെന്താണ് കാര്യമെന്ന് ചോദിച്ചവർക്ക് മനസിലാകാതെപോയ സത്യമിതാണ്.

കാര്യം നേടാനുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ് ദുആ എന്നതാണ് യാഥാർഥ്യം. ഇത്രയും ഉപകാരപ്രദമായ മറ്റൊരു ഉപായവുമില്ല. ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം നേടാൻ പ്രാർഥന പോലെ ഫലപ്രദമായ മറ്റൊന്നുമില്ല.

അതുകൊണ്ടാണ് അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചും അവന്റെ ദീനിനെക്കുറിച്ചും ഏറ്റവും അറിവുള്ളവരായിരുന്ന നല്ലവരായ നമ്മുടെ മുൻഗാമികൾ പ്രാർഥനയെന്ന കാര്യം ഏറെ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നത്. ദുആ, അതിന്റെ എല്ലാ നിബന്ധനകളും മര്യാദകളുമനുസരിച്ച് നിലനിർത്തുന്നതിൽ സലഫുകൾ ബദ്ധശ്രദ്ധരായിരുന്നു.

അവരിൽ ചിലർ പറഞ്ഞതുകാണാം:
“പ്രാർഥനക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വേവലാതിയില്ല. പ്രാർഥിക്കാൻ കഴിഞ്ഞോ എന്നതിലാണ് എന്റെ വേവലാതി. ദുആ ചെയ്യാനുള്ള ചിന്ത അല്ലാഹു എനിക്ക് നൽകിയെങ്കിൽ ഉത്തരം അതിന്റെ കൂടെത്തന്നെയുണ്ട്”

ദുആ ചെയ്യാൻ അല്ലാഹു ഒരാൾക്ക് തോന്നൽ നൽകിയെങ്കിൽ അയാൾക്ക് അല്ലാഹു ഉത്തരം നൽകാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്.

കാരണം, അല്ലാഹു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു:
“ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ” (غافر: 60)
“നിങ്ങളെന്നോട് പ്രാർഥിക്കൂ, എങ്കിൽ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നൽകാം”

“وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ” (البقرة: 186)
“എന്റെ അടിമകൾ എന്നെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചാൽ ഞാൻ അടുത്തുതന്നെയുള്ളവനാണ്. പ്രാർഥിക്കുന്നവൻ എന്നെ വിളിച്ചുപ്രാർഥിച്ചാൽ അവന്റെ പ്രാർഥനക്ക് ഞാൻ ഉത്തരം നൽകും.”

ഒരു അറബികവിതയുടെ സാരം ഇങ്ങനെയാണ്:

“ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് നൽകാൻ നീ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, നിന്നോട് തേടാൻ എന്നെ പ്രാപ്തനാക്കി എന്നതുതന്നെ നിന്റെ ഔദാര്യമാണ് റബ്ബേ”

(അവലംബം: ഇമാം ഇബ്നുൽ ഖയ്യിമിന്റെ ‘അദ്ദാഉ വ ദ്ദവാഅ്’)

//t.me/niyafbinkhalid